Fabrikanın-Açılışı Fabrika Alanı Fabrika Arazisi Kimin Fabrikanın Arşivi Fabrikaların Birleşimi Fabrikanın Bölümleri Fabrika Çalışanları Fabrikanın-Duraklaması Fabrikanın Güvenliği Fabrikanın Hissedarları Fab.nın İdare Meclisi Fabrika İşçisi Fabrikanın Jeeb'i Fabrikanın Kanunu Fabrikanın Kapasitesi Fabrikanın Kârı Fabrikanın-Kurucuları Fabrikanın Kuruluşu Fabrikanın Memurları Fabrikanın Muafiyetleri Fabrika Müdürleri Fabrika Nizamnamesi Fabrika Otomobilleri Fabrikanın Satılması Fabrikanın Tevsii Fabrikanın Yan Tesisleri Fabrika Treni Fabrikanın Yeri Fayton Fırınlar Filmler Fitre ve Zekat
A B C D E F G H ...I... K L M N O P R S Ş T U Y Z

Fabrikanın  Kurucuları

alpullu-fabrikanin-kuruculari-1
alpullu-fabrikanin-kuruculari-2
alpullu-fabrikanin-kuruculari-3
alpullu-fabrikanin-kuruculari-4
alpullu-fabrikanin-kuruculari-5
haydar_mehmet_bey_alpullu_seker_fabrikasi.2
haydar_mehmet_bey_alpullu_seker_fabrikasi
Untitled-2
İstanbul ve Trakya Şeker Fabrikaları Türk A.Ş.'nin kurucuları için genel bir tanımlama yapılarak beş tanesi politikacı ve bürokrat ve beş tanesi de iş adamıydı denir. Anlatımda yuvarlama ve genelleme yaklaşımı var gibi... İş adamı ve politikacı denen kişilerin arka planına da bakmak gerekiyor. Çoğunluğunun asker kökenli kişiler oldukları anlaşılıyor. Etnik kökenleri, yaşam felsefeleri, Osmanlı dönemindeki toplumsal konumları incelenmeğe değer, diğer alanlar... 

Pars Tuğlacı "... beylerin de bulunduğu bir grup müteşebbis tarafından..." diye söz ediyor. Bu konuyu tam çözemedim. A tipi hisse senetlerine sahip olan  "Kurucular kurulu" gibi resmi bir belgeye ihtiyaç var. O  yıllardaki yazışmaların ve düzenlenen belgelerin Osmanlıca olması  nedeniyle "kurucular kurulu" belgesini henüz görebilmiş değiliz.

Anılan 10 kurucu üye arasından lokomotif olan üyeler kimlerdi diye merak ediyorum. Bu konuda da bilgi yok. Yazılıp çizilenleri okuduğumuzda muhakeme yoluyla üç kişi öne çıkıyor. Emekli Yüzbaşı Hayri İpar, kayın biraderi general yeğeni Kazım Taşkent ve Rumeli ve Paşaeli Müdafai Hukuk Cemiyeti üyesi Şakir Kesebir. Fabrika kurma fikrini "yukarıdan" alıp organizasyon işini gerçekleştiriyorlar. İpar, Taşkent ve Kesebir… Danışarak, görüşerek yanlarına yedi, sekiz kişi daha alıp şirketi kuruyorlar. Taşkent bilemediğimiz bir nedenle  "kurucular kurulunda" gözüksün istenmiyor. Fakat başından beri işin içinde... Kuruluş çalışmalarını organize ediyor, tercümanlık yapıyor ve ilk dönemde Herman ile birlikte müdürlük görevini icra ediyor. Müdür değil ama, Herman'ın "sözcüsü olarak müdür"... Yanılma payımın olacağını da kabul ederek, yazılıp çizilenlerden gelişmeleri böyle okuyorum. Ek ve yeni güvenilir bilgilerle görüşlerimi her zaman değiştirmeye hazırım.

Politikacılar ve bürokratlar kimlerdi? (Ayrıntılı bilgi aşağıdaki linklerde)

1. Hüseyin Rıfkı (Ardaman veya Arduman) Edirne CHP Mebusu

2. Mustafa Faik Bey (Öztrak) 1883-1951, Tekirdağ CHP Mebusu

3. Mehmed Şakir Kesebir (1889-1966), Çatalca CHP Mebusu


4. İbrahim (Çolak), Bilecik CHP Mebusu

5. Faik Kaltakkıran veya Öztek(1870-1948), Edirne CHP Mebusu

İşadamları ve Tüccarlar Kimlerdi

1. Rüşdü zâde Mehmet Hayri (İpar), Şeker Tüccarı

2. Hacı Ahmed zâde Salim Nuri (Dağlı ?), Tütün Tüccarı

3. Kasım Yolgeldili (1874-1936). Tüccar

4. Fabrikatör Burhaneddin, asıl mesleği Avukat fakat kendisini gizliyor fabrikatör olarak tanıtıyor

5. Kereste Tüccarı Ali (İş adamı gibi gözüküyor ama galiba değil, asıl adını gizliyor...)

Bunların dışında başka kişilerin isimleri de geçiyor. Kortum (1983) İstanbul tüccarlarından  Ahmet Rüştü'den söz ediyor. Fakat bu kişinin Hayri İpar'ın babası olma ihtimali yüksek gözüküyor. Bk. Gerhard Korturn, Industrıepflanzenanbau Und Entwicklung Ländlıcher Wrtschaftsräume In Der Türkei, Kiel 1983, s. s2. Milliyet gazetesinin 29.10.1933 tarihli haberinde
Haydar Mehmet'ten söz ediliyor. Bu kişi Çanakkale komutanlarından ve Atatürk'ün kurmay başkanı Albay Haydar Mehmet Algener olabilir mi? İnternette hakkında şöyle bir bilgi var: " İlk Türkiye konsolosu olarak Atatürk'ün emriyle 1924-1925'te Almanya'nın Münih kentinde bulundu, bir yıl sonra yurda döndü. 1926'da Alpullu Şeker Fabrikası'nı kurdu, 1936-1939 yıllarında Türkiye Şeker Şirketi'nin temsilcisi olarak Almanya Hamburg'da bulundu, ancak 2. Dünya Savaşı'nın başlaması nedeniyle yurda tekrar döndü. Son yıllarında, Cumhuriyet dönemi ilk Ticaret Bakanlarından olan eniştesi Şakir Kesebir ile İstanbul Tuzla Porselen Fabrikası'nı kuran Alganer, vefatına kadar bu kuruluşun yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptı." a  Kurucular kurulu arasında resmen adı geçmese de fabrikanın kurulması sırasında belli bir role sahip olduğu anlaşılıyor. Şakir Kesebir ile akraba olması ilginç bir tesadüf...








Kaynak:
a http://haberciniz.biz (Web sitesi)
Çanakkale Savaşları'nın Bir Başka Yüzü -Atatürk'ün Conkbayırı'nda Siperde Görülen Ünlü Fotoğrafı Dahil, Çanakkale'nin Birçok Bölgesinde Fotoğraf Çeken Kurmay Binbaşı Haydar Mehmet Alganer, Gün

http://haberciniz.biz/canakkale-savaslarinin-bir-baska-yuzu-ataturkun-conkbayirinda-siperde-gorulen-unlu--1349216h.htm (16.5.2019).



---